W dniach 21–23 listopada 2025 r. w Zagórzu, w Centrum Kultury Foresterium, odbyło się wyjątkowe sympozjum poświęcone postaci Maurycego Augusta Beniowskiego – jednej z najbardziej fascynujących, a wciąż zbyt mało znanych postaci polskiego i europejskiego dziedzictwa kulturowego.

Foresterium, mieszczące się w pobliżu ruin klasztoru w Zagórzu to miejsce szczególnie sprzyjające refleksji nad historią i dziedzictwem Rzeczypospolitej, zwłaszcza w kontekście Konfederacji barskiej, której etos silnie kultywuje. Geneza konfederacji miała miejsce na Kresach dawnej Rzeczpospolitej (Bar, ówczesne województwo podolskie). Najbardziej znanym wydarzeniem z historii twierdzy było ogłoszenie w niej w r. 1768 aktu konfederacji – związku polskiej szlachty, którego celem było odnowienie potęgi Rzeczypospolitej bez wpływu Rosji. To właśnie ten zryw szlachecki ukształtował losy Maurycego Augusta Beniowskiego, jednego z jego członków.

Sympozjum, współorganizowane przez Województwo Podkarpackie zgromadziło znakomitych badaczy, podróżników i pasjonatów historii, którzy przyjechali do Zagórza, aby zgłębiać fenomen Beniowskiego – żołnierza, podróżnika, zesłańca syberyjskiego, uczestnika walk w Kamczatce, a w końcu władcy Madagaskaru, którego legenda do dziś inspiruje kolejne pokolenia.

Referaty i dyskusje dotyczyły jego niezwykłych wypraw, relacji geopolitycznych XVIII wieku, poszukiwań miejsc związanych z jego pobytem (m.in. Fortu Augusta i grobu na Cap Est), a także obecności Beniowskiego w kulturze – od dawnych oper po współczesne filmy dokumentalne.

Ważnym elementem wydarzenia była też prezentacja efektów międzynarodowych badań i wypraw organizowanych m.in. przez Fundację im. Maurycego Beniowskiego oraz współpracujące instytucje z Węgier i Słowacji. Ta różnorodność spojrzeń ukazała Beniowskiego jako postać łączącą kultury i kontynenty – prawdziwego „obywatela świata”, którego biografia wykracza daleko poza ramy tradycyjnej historii.

Wydarzenie w Zagórzu nie tylko podsumowało dotychczasowe badania, ale także wyznaczyło kierunek dalszych działań dokumentacyjnych i edukacyjnych, podtrzymując pamięć o jednej z najbardziej barwnych postaci dawnej Rzeczypospolitej. Dzięki współpracy międzynarodowej, zaangażowaniu instytucji naukowych i kulturowych oraz pasji uczestników sympozjum, dziedzictwo Maurycego Beniowskiego staje się coraz bardziej rozpoznawalne i dostępne dla szerokiej publiczności.