
Historiada, zorganizowana w ramach Festiwalu Dziedzictwa Kresów 2025 współtworzonego przez Województwo Podkarpackie, była wyjątkowym wydarzeniem edukacyjno-kulturalnym, które ukazało bogactwo lokalnego dziedzictwa poprzez trzy odsłony terenowych gier historycznych w Zarzeczu, Hadlach Szklarskich i Łopuszce Wielkiej. Wydarzenie podkreśliło znaczenie tych miejsc jako nośników pamięci historycznej oraz punktów, w których lokalne rody i ich działalność odcisnęły trwałe piętno na życiu społecznym regionu.
Pałac Dzieduszyckich w Zarzeczu, drewniany dwór w Hadlach Szklarskich czy historyczne tereny Łopuszki Wielkiej stały się żywą sceną opowieści o przeszłości, a uczestnicy, przemierzając wytyczone trasy, odkrywali ślady dawnych właścicieli i ich wpływ na rozwój ekonomiczny, kulturalny i społeczny Podkarpacia.
Bohaterami Historiady byli: hrabia Włodzimierz Dzieduszycki – wybitny przyrodnik, etnograf i twórca lwowskiego muzealnictwa; Piotr Łastowiecki – powstańczy emigrant, właściciel dworu w Hadlach Szklarskich i dobroczyńca lokalnej społeczności; oraz hrabia Karol Scipio del Campo – działacz gospodarczy, społecznik i poseł na Sejm Krajowy. Ich dorobek, ukazany w formie gry terenowej, pozwolił uczestnikom doświadczyć historii poprzez zabawę, a jednocześnie pogłębić wiedzę o dziedzictwie Kresów i ludziach, którzy to dziedzictwo tworzyli.
W wydarzeniu wzięli udział przede wszystkim uczniowie szkół podstawowych i ponadpodstawowych z regionu, którzy – startując zarówno indywidualnie, jak i w zespołach – aktywnie zgłębiali lokalną historię poprzez zadania wymagające współpracy, logicznego myślenia i orientacji w terenie. Uczestnicy z zaangażowaniem pokonywali kolejne etapy tras, ucząc się rozpoznawania śladów przeszłości i odkrywając dziedzictwo rodów Dzieduszyckich, Łastowieckich oraz Scipio del Campo. Wydarzenia w Zarzeczu i Hadlach Szklarskich przyciągnęły łącznie ponad 240 osób, natomiast odsłona samoobsługowa w Łopuszce Wielkiej umożliwiła indywidualne, rodzinne i samochodowe zwiedzanie trasy, czyniąc Historiadę projektem otwartym i dostępnym dla szerokiego grona odbiorców.
















